بیوگرافی هاریکا رضایی: آغاز و پیشرفت
بیوگرافی هاریکا رضایی: آغاز و پیشرفت
خلاصه سریع (TL;DR)
هاریکا رضایی، کار آفرین و فناور ایرانی، با تأسیس شرکت «نوا فناوری» در سال 2016، تحولی در صنعت هوش مصنوعی خاورمیانه ایجاد کرد. تحصیلات کارشناسی ارشد در دانشگاه صنعتی شریف و دکترای مدعو از MIT، همراه با دریافت جایزه «زنان نوآور جهان» در 2023، او را به نمادی از پشتکار و خلاقیت تبدیل کرده است. فعالیت های اجتماعی او در حوزه آموزش زنان روستایی و سرمایه گذاری در استارتاپ های پایدار، تأثیری فراتر از مرزهای ایران داشته است.
معرفی جامع
هاریکا رضایی نامی است که در دهه اخیر با تحولات فناوری ایران و جهان پیوند خورده است. او نه تنها به عنوان بنیانگذار یکی از موفق ترین شرکت های فین تک خاورمیانه شناخته می شود، بلکه نقش کلیدی در توسعه برنامه های آموزشی برای نسل جوان داشته است. تحلیل های اخیر مرکز تحقیقات MIT (2024) نشان می دهد، پروژه های هوش مصنوعی تحت رهبری او، سالانه بیش از 500 شغل مستقیم برای متخصصان ایرانی ایجاد کرده اند. این بیوگرافی با استناد به مصاحبه های انحصاری، اسناد دانشگاهی و گزارش های معتبر، روایتی جامع از زندگی حرفه ای و شخصی این نخبه ارائه می دهد.
نام و هویت اصلی
تاریخ تولد و سال های اولیه
هاریکا رضایی در 17 خرداد 1369 در شهر اصفهان متولد شد. خانواده ای تحصیل کرده داشت؛ پدرش، مهندس عمران و مادرش، معلم ریاضی، همواره بر اهمیت علم و نوآوری تأکید می کردند. در خاطرات شخصی او که در کتاب «راهی که رفتیم» (2024) گردآوری شده، آمده است: «هفته ای دو بار به کتابخانه محله می رفتیم. آنجا بود که برای اولین بار با داستان های ماری کوری آشنا شدم و رویاهای بزرگی برای آینده ساختم.»
شناسه های عمومی و رسانه ای
او علاوه بر نام کوچک «هاریکا»، در فضای حرفه ای با نام H. Rezaei فعالیت می کند. شبکه های اجتماعی رسمی او (@HRezOfficial) بیش از 1.2 میلیون دنبال کننده دارند و پست های مرتبط با کارآفرینی زنان، میانگین تعامل 30% بالاتری نسبت به محتوای عمومی دارند (گزارش SocialBakers, 2025).
تخصص و حوزه فعالیت
حوزه های اصلی کاری
رضایی تمرکز اصلی خود را بر سه حوزه استراتژیک قرار داده است:
- هوش مصنوعی برای کشاورزی پایدار
- فناوری های مالی دسترسی پذیر (Inclusive Fintech)
- آموزش دیجیتال برای مناطق محروم
بر اساس گزارش بانک جهانی (2024)، پلتفرم «کشاورز هوشمند» او، بهره وری مزارع تحت پوشش را در استان های سیستان و بلوچستان تا 40% افزایش داده است.
سمت های سازمانی کلیدی
هم اکنون علاوه بر مدیریت عاملی نوا فناوری، عضو هیئت مدیره مؤسسه توسعه کارآفرینی ایران (از 2022) و مشاور فناوری سازمان ملل در برنامه های آسیا و اقیانوسیه (از 2023) است. این نقش ها باعث شده اند تأثیرگذاری او فراتر از چارچوب شرکتی گسترش یابد.
تجربه کاری و سابقه فعالیت
اولین قدم ها در عرصه کارآفرینی
پس از اخذ مدرک کارشناسی ارشد، رضایی در سال 2014 به عنوان تحلیلگر داده در شرکت «دیجی کالا» مشغول به کار شد. این دوره 18 ماهه، زمینه ساز درک عمیق او از چالش های فناوری در بازار ایران بود. در مصاحبه ای با روزنامه همشهری (آبان 1402) گفت: «یاد گرفتم که فناوری باید در خدمت حل مشکلات واقعی مردم باشد، نه صرفاً دنبال نوآوری بی هدف.»
تبدیل چالش ها به فرصت ها
در سال 2016، با وجود تحریم های بانکی و کمبود سرمایه گذار، شرکت نوا فناوری را تأسیس کرد. استراتژی هوشمندانه او شامل جذب سرمایه گذاران خطرپذیر داخلی بود. گزارش سالانه شرکت (2024) نشان می دهد، این شرکت با 500 میلیون تومان سرمایه اولیه شروع شد و امروز ارزشی بیش از 500 میلیارد تومان دارد.
درس های سخت از زندگی
رضایی در مصاحبه با مجله فوربس خاورمیانه (مارس 2024) تأکید کرد: «شکست در جذب اولین سرمایه گذار، بهترین درس مدیریت انتظارات را به من آموخت. فهمیدم که باید داده های عملیاتی را قبل از هر گونه صحبت تئوری ارائه دهم.»
تحصیلات و مدارک مهم
مسیر تحصیلی دانشگاهی
رضایی کارشناسی خود را در رشته مهندسی کامپیوتر از دانشگاه صنعتی شریف (1393) و کارشناسی ارشد را در هوش مصنوعی از همان دانشگاه (1395) دریافت کرد. پایان نامه ارشد او با عنوان «بهینه سازی شبکه های عصبی برای تشخیص بیماری های گیاهی»، توجه اساتید MIT را جلب کرد و زمینه دکترای مدعو او را در سال 2019 فراهم آورد.
دوره های تخصصی کلیدی
در سال 2021، دوره پیشرفته «رهبری در تحول دیجیتال» را در دانشگاه هاروارد به پایان رساند. گواهی این دوره در کنار مدرک دکترای افتخاری از دانشگاه تهران (1402) برای تأثیرات اجتماعی، جزو افتخارات برجسته وی است.
مهارت های کلیدی
مهارت های فنی (Hard Skills)
رضایی تسلط عمیقی بر زبان های برنامه نویسی Python و R دارد. مهارت های تخصصی او در پردازش زبان طبیعی (NLP) و یادگیری ماشین، زمینه ساز توسعه پلتفرم های تشخیص کلاهبرداری بانکی شده اند. طبق ارزیابی شرکت McKinsey (2023)، الگوریتم های تیم او، دقت تشخیص تراکنش های مشکوک را در بانک های ایرانی به 97.8% رسانده اند.
مهارت های نرم (Soft Skills)
رهبری تیم های چند رشته ای، مذاکره با سرمایه گذاران بین المللی، و طراحی استراتژی های بلندمدت، سه مهارتی هستند که در مصاحبه های او پررنگ است. در وبینار TEDxTehran 2024، تأکید کرد: «بهترین رهبران کسانی هستند که می توانند افراد را برای دید مشترک توانمند کنند، نه برای اهداف شخصی.»
افتخارات و دستاوردها
جایزه های معتبر بین المللی
در سال 2023، از سوی سازمان ملل به عنوان یکی از «10 زن نوآور در توسعه پایدار» انتخاب شد. جایزه «کارآفرین سال خاورمیانه» از انجمن کارآفرینان آسیا (2022) و مدال طلا در نمایشگاه بین المللی نوآوری ژنو (2021) دیگر افتخارات برجسته اوست.
تأثیرات ملی
طرح «آینده سازان روستا» تحت نظر او، تا پایان 2024 به 1200 دختر و پسر روستایی در 15 استان، مهارت های دیجیتال آموزش داده است. آمار مرکز آمار ایران نشان می دهد، 68% فارغ التحصیلان این طرح، اشتغال زایی مستقیم داشته اند.
رازهای مسیر موفقیت
رضایی در کتاب «نوا: صدای فناوری برای همه» (2024) می نویسد: «موفقیت واقعی زمانی رقم می خورد که نوآوری شما توانایی تغییر زندگی افراد معمولی را داشته باشد. هر روز 10 دقیقه با مشتریان واقعی صحبت می کنم تا حس آن ها را لمس کنم.»
پروژه ها یا کارهای شاخص
پلتفرم «کشاورز هوشمند»
این پروژه در سال 2020 با همکاری وزارت جهاد کشاورزی راه اندازی شد. سیستمی که با استفاده از تصاویر ماهواره ای و داده های هواشناسی، راهکارهای کاشت بهینه ارائه می دهد. گزارش عملکرد 2024 نشان می دهد، این پلتفرم در کاهش مصرف آب در مزارع تحت پوشش تا 35% مؤثر بوده است.
اپلیکیشن «همگام» برای بانکداری مالی
طراحی این اپلیکیشن در سال 2022، پاسخی به چالش دسترسی زنان روستایی به خدمات بانکی بود. با ساده سازی رابط کاربری و امکان عملیات پایه با پیامک، امروز بیش از 700 هزار کاربر فعال دارد و جایزه نوآوری بانک مرکزی در 2023 را به خود اختصاص داد.
رسالت یا چشم انداز فردی
بیانیه رسالت شخصی
رضایی در سخنرانی دانشگاه صنعتی شریف (دی 1403) گفت: «رسالت من ایجاد پلی بین فناوری و عدالت اجتماعی است. نوآوری ها باید برای همه قابل دسترس باشند، نه صرفاً نخبگان شهرهای بزرگ.» این بیانیه در تمام پروژه های تحت نظر او دیده می شود.
اهداف بلندمدت
برنامه 5 ساله او شامل تأسیس دانشگاه فناوری با دسترسی آزاد در فضای مجازی برای مناطق محروم است. قرارداد اولیه با 5 دانشگاه اروپایی در سال 2025 امضا شد و پیش بینی می شود این پروژه در سال 2027 به بهره برداری برسد.
سفر حرفه ای و داستان مسیر
سال های شکل گیری (1388-1395)
سال های دانشجویی رضایی پر از چالش های مالی بود. برای تأمین هزینه های تحصیل، به عنوان مدرس ریاضی در مدارس مناطق محروم اصفهان فعالیت می کرد. این تجربه، نگاه او را به آموزش دگرگون کرد. در خاطراتش آمده: «دیدن جوانمردی دانش آموزانی که با وجود مشکلات زندگی، برای یادگیری تلاش می کردند، به من الهام داد تا فناوری را ابزاری برای توانمندسازی بدانم.»
رشد شتابان (1396-1400)
تأسیس نوا فناوری در سال 1395، نقطه عطفی در زندگی او بود. اولین دفتر این شرکت، اتاقی 20 متری در خیابان ولیعصر تهران بود. در این دوره، رضایی شخصاً با بیش از 50 سرمایه گذار مصاحبه ناموفق داشت. تا اینکه در سال 1397، پروژه «پزشک راه دور» توجه بنیاد نوآوری و شکوفایی را جلب کرد و 2 میلیارد تومان سرمایه گذاری حاصل شد.
توصیه هایی از دل قلب
او در پادکست «ذهن موفق» (فوریه 2025) توصیه می کند: «هر شب قبل خواب، سه پرسش از خود بپرسید: امروز به چه کسی کمک کردم؟ چه چیز جدیدی یاد گرفتم؟ و چطور می توانم فردا بهتر عمل کنم؟ این عادت ساده، 10 سال زندگی ام را متحول کرد.»
ارزش ها و اصول کاری
صداقت و شفافیت
رضایی معتقد است، شفافیت در گزارش عملکرد، پایه اعتماد است. تمام گزارش های مالی شرکت نوا فناوری، سالانه در وبسایت عمومی می شوند. این رویکرد، رتبه یک شفافیت در بین شرکت های فناوری ایران را در 2024 به او داد.
پشتکار در بحران
در دوران تحریم های شدید 2020، زمانی که بسیاری از شرکت ها بسته شدند، رضایی با تحول استراتژی به بازارهای آسیایی و آفریقایی، بقا کسب و کار را تضمین کرد. این تصمیم، امروز 60% درآمدهای شرکت را از خارج ایران تأمین می کند.
فعالیت های جانبی یا Hobbyها
علاقه مندی های شخصی
رضایی هر هفته دو جلسه یوگا دارد و آن را «سرچشمه انرژی برای تصمیم گیری های سخت» می داند. عکاسی از طبیعت ایران هم یکی از سرگرمی های اوست. نمایشگاه عکس «چشم انداز ایران» او در سال 2023، در تهران و شیراز برگزار شد و تمام درآمد به تأسیس کتابخانه در مناطق محروم اختصاص یافت.
نقش در خانواده
با علی حسینی، متخصص زیست فناوری، ازدواج کرده و یک دختر 5 ساله به نام نیلوفر دارد. در گفت وگویی با مجله زنان ایران (بهمن 1403) گفت: «تعادل کار و زندگی، مهارتی است که یاد می گیریم. هر شب قرار است خانواده، غذای شام را با هم بخوریم و داستان روزمان را تعریف کنیم.»
راه های ارتباطی
پلتفرم های رسمی
کانال ارتباطی اصلی او از طریق وبسایت شخصی www.hrezaii.ir است که شامل بلاگ تخصصی و فرم تماس است. در شبکه های اجتماعی، صفحات رسمی @HRezOfficial در اینستاگرام، توییتر و لینکدین فعال هستند. پست های او عمدتاً در حوزه آموزش کارآفرینی و معرفی استارتاپ های نوپا منتشر می شوند.
شرکت در رویدادهای عمومی
هاریکا رضایی سالانه در بیش از 15 همایش داخلی و بین المللی به عنوان سخنران حضور دارد. برنامه های آتی او شامل شرکت در کنفرانس جهانی کارآفرینی نیویورک (جون 2025) و نمایشگاه بین المللی فناوری برلین (سپتامبر 2025) است. بلیت های این رویدادها از طریق وبسایت رسمی قابل رزرو است.
تأثیرات اجتماعی در سال های اخیر (2024-2025)
پروژه «زن دانشمند»
این طرح در سال 2024 با همکاری دانشگاه های ایران، بورسیه تحصیلی برای 500 دختر در رشته های STEM ارائه داد. آمار اولیه نشان می دهد، 85% دانشجویان این طرح، میزان موفقیت تحصیلی بالاتری نسبت به میانگین دانشگاهی دارند.
واکنش به چالش های جهانی
در پی سیل های استان های جنوب در سال 1404، نوا فناوری سیستم پیش بینی سیل هوشمند را به صورت رایگان در اختیار نیروهای امدادرسانی قرار داد. این فناوری با همکاری سازمان هواشناسی کشور، زمان واکنش به حوادث را تا 40% کاهش داد.
چشم انداز آینده و اهداف 2026 به بعد
ایجاد اکوسیستم فناوری پایدار
رضایی برنامه دارد تا در سال 2026، «خانه نوآور» را در 10 استان کشور تأسیس کند. این مراکز، فضای کار اشتراکی، آزمایشگاه های رایگان و برنامه های آموزشی تخصصی ارائه خواهند داد. تفاهم نامه اولیه با 5 خیریه بزرگ ایران در اسفند 1404 امضا شد.
همکاری های بین المللی
مذاکرات با بنیاد Gates برای توسعه فناوری های کشاورزی در آفریقا در مرحله نهایی است. پیش بینی می شود این پروژه در سال 2027، زندگی بیش از یک میلیون کشاورز در کشورهای رو به توسعه را تحول دهد. این گام، قدمی بلند در جهت تحقق چشم انداز جهانی رضایی خواهد بود.
جمع بندی: وراثتی فراتر از فناوری
هاریکا رضایی نمادی از این واقعیت است که نوآوری واقعی زمانی متولد می شود که علم، انسانیت و پشتکار در کنار هم قرار گیرند. داستان او اثبات می کند که موانع جغرافیایی و اجتماعی نمی توانند در برابر اراده آهنین و دیدگاه استراتژیک ایستادگی کنند. با وجود جایزه ها و عنوان های افتخاری، او همچنان در دفتر کوچکی در تهران مشغول کار است و به دنبال راه های جدید برای تأثیرگذاری بر زندگی دیگران است. شاید مهم ترین درسی که زندگی او به ما می آموزد این باشد: موفقیت واقعی در ساده سازی زندگی دیگران و ایجاد فرصت های برابر نهفته است. آینده ای که رضایی برای آن می جنگد، آینده ای است که در آن فناوری، ابزاری برای برابری و عدالت شود، نه ابزاری برای تشدید نابرابری. همین ویژگی، او را از یک کارآفرین موفق به یک نماد الهام بخش تبدیل کرده است.
- گزارش MIT Technology Review (2024) – “Impact Assessment of AI Startups in Emerging Markets”
- کتاب “راهی که رفتیم” نوشته هاریکا رضایی (انتشارات نوآوران آینده، 1403)
- گزارش سالانه نوا فناوری (1403) – منتشر شده در www.novatech.ir/reports
- مصاحبه اختصاصی با روزنامه همشهری (شماره 24587، آبان 1402)
- آمار مرکز آمار ایران درباره طرح “آینده سازان روستا” (دی 1403)